Spis treści:
- Kiedy osłona winorośli jest konieczna
- Przygotowanie winorośli na zimę
- Kiedy i jak osłonić winorośl przed mrozem
- Wentylacja i kontrola podczas zimy
- Odsłanianie winorośli wiosną
Kiedy osłona winorośli jest konieczna?
Nie każda winorośl, wymaga pełnego okrycia. W Polsce, najczęściej uprawia się odmiany o wysokiej odporności na mróz, które wytrzymują spadki temperatur do -24 lub nawet -26°C. Dobrze zdrewniałe i silne krzewy, potrzebują jedynie prostego zabezpieczenia – kopczyka z ziemi lub kompostu u podstawy oraz warstwy ściółki.
Sytuacja zmienia się w przypadku:
- Młodych nasadzeń – roślin w wieku 1–3 lat.
- Krzewów szczepionych – ze zgrubieniem u podstawy, gdzie połączono podkładkę z częścią owocującą. To miejsce wymaga ochrony kopczykiem o wysokości 20–30 cm, gdyż jego uszkodzenie może oznaczać utratę całej rośliny.
- Winorośli w trudniejszych warunkach – posadzonych w rejonach chłodnych, na odsłoniętych stanowiskach lub w tzw. „dołach mrozowych”.
Te trzy grupy, wymagają regularnego doglądania i zabezpieczania na zimę, ponieważ młode lub osłabione pędy są najbardziej narażone na przemarzanie.
Przygotowanie winorośli na zimę
Jesienią, szczególnie w październiku i listopadzie, warto dobrze nawodnić krzewy. Gleba piaszczysta wysycha szybciej, dlatego winorośl rosnąca w takich warunkach powinna być obficie podlana przed nadejściem mrozów. Dobrze jest również uporządkować ziemię wokół pnia, usunąć chwasty i nałożyć warstwę ściółki z kory lub kompostu. Dzięki temu korzenie zachowują stabilną temperaturę i wilgotność.
W tym okresie, można także wykonać lekkie cięcie sanitarne. Należy usunąć cienkie, jeszcze zielone końcówki pędów, które nie zdążyły zdrewnieć – to one najczęściej przemarzają i stanowią wrota dla chorób grzybowych. W przypadku długich pędów, warto je skrócić, by łatwiej było założyć osłonę. Świeże rany po cięciu, trzeba zabezpieczyć pastą ogrodniczą, co zapobiega wnikaniu wilgoci i rozwojowi patogenów.
Kiedy i jak osłonić winorośl przed mrozem?
Najlepszy moment na wykonanie osłony, przypada na 1–2 dni po pierwszych przymrozkach, gdy temperatura spadnie do około -2 do -4°C. Wtedy roślina zakończy wegetację i przejdzie w stan spoczynku, co ułatwia prace ochronne.
Podstawą jest kopczyk z ziemi lub kompostu wokół nasady krzewu, o wysokości 20–30 cm. To zabezpieczenie chroni miejsce szczepienia i najniższe pąki. W przypadku gleb lekkich, warto przykryć kopczyk warstwą kory, by nie został rozmyty przez deszcz.
Dla młodych krzewów, najlepsze są osłony z białej agrowłókniny zimowej. Nie powinno się jej owijać ciasno – najlepiej zbudować prosty stelaż z listewek lub obręczy, który stworzy luźny płaszcz ochronny. Zostawienie drobnych rozszczelnień u dołu, zapewni wentylację i zapobiegnie zawilgoceniu pędów.
Alternatywą są maty słomiane lub kokosowe, przymocowane do rusztu. Od strony północnej lub tam, gdzie wieją najsilniejsze wiatry, można dodać dodatkową warstwę włókniny i przykryć ją gałązkami świerkowymi. Tworzą one naturalną barierę izolacyjną i stabilizują temperaturę.
Wentylacja i kontrola podczas zimy
Zimą najważniejsza jest regularna kontrola stanu osłon. Po intensywnych opadach śniegu warto strząsnąć jego nadmiar, aby uniknąć zgniecenia konstrukcji. W okresach odwilży dobrze jest uchylić boki okrycia, by wpuścić świeże powietrze. Dzięki temu zmniejsza się ryzyko rozwoju pleśni i gnicia pędów.
W rejonach, gdzie często występują silne wiatry, można ustawić parawan ochronny od północy – wykonany z siatki lub lekkich desek. To proste rozwiązanie skutecznie chroni krzewy przed wysuszaniem i wychłodzeniem.
Odsłanianie winorośli wiosną
Gdy temperatura zacznie się utrzymywać powyżej zera, osłony należy zdejmować stopniowo. Najpierw wystarczy lekko uchylić boki, później usunąć dodatkowe daszki lub folie, a dopiero na końcu zdjąć agrowłókninę. Zbyt szybkie odkrycie winorośli może spowodować przedwczesne ruszenie soków i późniejsze przemarzanie pąków.
Proces hartowania trwa kilka dni. Dlatego winorośl najlepiej odsłaniać w pochmurne dni, gdy różnica temperatur między dniem a nocą jest niewielka. Pozwala to uniknąć szoku termicznego i przygotować roślinę do nowego sezonu.
Odpowiednie przygotowanie winorośli do zimy, wymaga kilku prostych działań:
- głębokiego podlania jesienią,
- lekkiego cięcia i oczyszczenia pędów,
- wykonania kopczyka ochronnego,
- właściwego założenia i wentylowania osłon,
- stopniowego odsłaniania krzewów wiosną.
Tak zabezpieczona winorośl, ma znacznie większe szanse na przetrwanie mrozów i szybki start w kolejnym sezonie. Systematyczność i dbałość o detale sprawiają, że nawet najmłodsze sadzonki potrafią bezpiecznie przetrwać zimowe spadki temperatur w polskich ogrodach.
Źródło: SN2 Networks
